Anasayfa / Makalelerimiz / Zimmet Suçu ve Cezası
Zimmet suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 247. maddesinde, kamu idaresinin güvenilirliğine ve işleyişine karşı suçlar arasında düzenlenmiştir. Kanuna göre, görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş olan veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin ya da başkasının zimmetine geçiren kamu görevlisi bu suçu işlemiş olur. Aynı maddede, fiilin zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarla işlenmesi hâli de nitelikli hâl olarak ayrıca düzenlenmiştir.
Zimmet suçunun oluşabilmesi için failin kamu görevlisi olması gerekir. Ayrıca suçun konusu olan malın, failin görevinden dolayı zilyetliğine bırakılmış olması veya failin bu mal üzerinde koruma ve gözetim yükümlülüğü bulunması gerekir. Suçun konusu para, taşınır veya bazı hâllerde başka malvarlığı unsurları olabilir. Zimmete geçirme, kamu görevlisinin bu mal üzerinde malik gibi tasarrufta bulunması şeklinde ortaya çıkabilir.
Türk Ceza Kanunu’nun 247. maddesine göre zimmet suçunun temel şekli için öngörülen ceza beş yıldan on iki yıla kadar hapis cezasıdır. Suçun, zimmetin ortaya çıkmasını önlemeye yönelik hileli davranışlarla işlenmesi hâlinde ise verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Zimmet suçu şikâyete bağlı suçlardan değildir; bu nedenle soruşturma ve kovuşturma kural olarak re’sen yürütülür. Dava zamanaşımı bakımından ise, suç için öngörülen cezanın üst sınırı on iki yıl olduğundan, Türk Ceza Kanunu’nun 66. maddesi uyarınca kamu davası bakımından on beş yıllık dava zamanaşımı süresi gündeme gelir.
Uzlaştırma bakımından ise Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinde uzlaştırmaya tabi suçlar sınırlı şekilde sayılmıştır. Zimmet suçu, bu maddede özel olarak sayılan suçlar arasında yer almadığı gibi şikâyete bağlı bir suç da olmadığından, genel olarak uzlaştırma kapsamında değerlendirilmez. Bu sonuç, CMK 253’teki liste ile TCK 247’nin birlikte değerlendirilmesinden çıkar.
Zimmet suçuna ilişkin dosyalarda; failin kamu görevlisi sıfatı, malın hangi görev ilişkisi içinde teslim edildiği, zilyetliğin kapsamı, mal üzerindeki tasarrufun niteliği, varsa hileli davranışlar ve dosyadaki diğer deliller birlikte değerlendirilir. Bu nedenle her somut olay, kendi maddi vakıaları ve delil durumu çerçevesinde ayrıca incelenmelidir.
Bu sayfada yer alan açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Zimmet suçuna ilişkin her işlem ve uyuşmazlık; isnat edilen fiilin niteliği, görev ilişkisi, delil durumu ve somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
