Anasayfa / Makalelerimiz / Rüşvet Suçu ve Cezası
Rüşvet suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 252. maddesinde düzenlenmiştir. Kanuna göre, görevinin ifasıyla ilgili bir işi yapması veya yapmaması için bir kamu görevlisine doğrudan ya da aracılar vasıtasıyla menfaat sağlayan kişi ile bu menfaati kabul eden kamu görevlisi rüşvet suçu kapsamında değerlendirilir. Maddede ayrıca, menfaatin kamu görevlisinin göstereceği başka bir kişiye sağlanması da düzenlenmiştir.
Rüşvet suçunda temel unsur, görevin ifasıyla bağlantılı bir iş karşılığında haksız menfaat üzerinde anlaşılmasıdır. Menfaatin mutlaka para olması gerekmez; maddi ya da manevi nitelikte bir yarar da suçun konusu olabilir. Değerlendirme yapılırken kamu görevlisi sıfatı, görevin kapsamı, menfaatin niteliği ve taraflar arasındaki ilişkinin içeriği birlikte incelenir. Bu nedenle her olay kendi somut koşulları içinde ayrıca değerlendirilmelidir.
Türk Ceza Kanunu’nun 252. maddesine göre rüşvet suçunda hem menfaat sağlayan kişi hem de menfaati kabul eden kamu görevlisi bakımından öngörülen ceza dört yıldan on iki yıla kadar hapis cezasıdır. Bu suç bakımından ayrıca tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirleri de gündeme gelebilir.
Rüşvet suçu şikâyete bağlı suçlardan değildir; bu nedenle soruşturma ve kovuşturma kural olarak re’sen yürütülür. Dava zamanaşımı bakımından ise, Türk Ceza Kanunu’nun 66. maddesi uyarınca üst sınırı beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda on beş yıllık dava zamanaşımı süresi uygulanır; rüşvet suçunda öngörülen ceza aralığı da bu kapsamdadır.
Uzlaştırma bakımından, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinde uzlaştırmaya tabi suçlar sınırlı olarak sayılmıştır. Rüşvet suçu bu listede yer almadığı ve şikâyete bağlı bir suç da olmadığı için uzlaştırma kapsamında değerlendirilmez.
Rüşvet suçuna ilişkin dosyalarda; kamu görevlisi sıfatı, görevin kapsamı, sağlanan menfaatin niteliği, taraflar arasındaki irtibat, yazışmalar, para hareketleri, tanık anlatımları ve diğer deliller birlikte değerlendirilir. Bu nedenle her soruşturma ve kovuşturma dosyası, kendi delil yapısı ve maddi vakıaları çerçevesinde ayrıca incelenmelidir.
Bu sayfada yer alan açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Rüşvet suçuna ilişkin her işlem ve uyuşmazlık; isnat edilen fiilin niteliği, delil durumu, görev ilişkisi ve somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
